Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, đặc biệt trong những ngày nắng nóng trên 35–38°C, đàn lợn rất dễ rơi vào tình trạng stress nhiệt. Đây là một trong những vấn đề thường gặp trong chăn nuôi mùa hè, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng ăn uống, tăng trọng, sức khỏe và hiệu quả kinh tế của trang trại.
1. LỢN CÓ KHẢ NĂNG THẢI NHIỆT QUA DA HẠN CHẾ
Khác với con người, lợn có rất ít tuyến mồ hôi hoạt động hiệu quả. Vì vậy, khi nhiệt độ cơ thể tăng cao, lợn không thể dựa chủ yếu vào việc tiết mồ hôi để làm mát cơ thể.
Lớp da và mô mỡ dưới da cũng góp phần giữ nhiệt. Khi thời tiết nóng kéo dài, lượng nhiệt sinh ra trong cơ thể khó được giải phóng, khiến thân nhiệt tăng và lợn dễ bị stress nhiệt.
2. LỢN PHỤ THUỘC NHIỀU VÀO HỆ HÔ HẤP ĐỂ GIẢI NHIỆT
Khi nóng, lợn thường có biểu hiện:
- Thở nhanh, thở mạnh
- Há miệng, thở hổn hển
- Nằm duỗi dài, tìm nơi mát
- Uống nước nhiều hơn
- Giảm vận động và giảm ăn
Đây là cơ chế giúp lợn tăng cường quá trình trao đổi nhiệt thông qua đường hô hấp.
Tuy nhiên, khả năng giải nhiệt qua hô hấp cũng bị ảnh hưởng mạnh bởi nhiệt độ và độ ẩm môi trường. Nếu chuồng vừa nóng vừa ẩm, quá trình bay hơi nước để làm mát cơ thể sẽ kém hiệu quả.
3. ĐỘ ẨM CAO LÀM GIẢM KHẢ NĂNG THẢI NHIỆT
Đây là yếu tố nhiều người chăn nuôi dễ bỏ qua.
Khi độ ẩm trong chuồng quá cao, hơi nước khó bay hơi ra môi trường. Điều này khiến quá trình làm mát tự nhiên của cơ thể lợn bị hạn chế.
Nóng + ẩm cao = nguy cơ stress nhiệt tăng mạnh.
Vì vậy, chỉ giảm nhiệt độ thôi chưa đủ. Người chăn nuôi cần đồng thời kiểm soát độ ẩm và khả năng lưu thông không khí trong chuồng.
4. THÔNG GIÓ KÉM KHIẾN NHIỆT TÍCH TỤ TRONG CHUỒNG
Chuồng nuôi bí, ít lưu thông không khí sẽ khiến:
- Nhiệt độ trong chuồng tăng cao
- Hơi ẩm tích tụ
- Khí thải và mùi hôi khó thoát
- Lợn khó giải phóng nhiệt ra môi trường
Đặc biệt vào những ngày nắng nóng, nếu hệ thống quạt thông gió hoạt động không hiệu quả, nhiệt độ bên trong chuồng có thể cao hơn đáng kể so với môi trường bên ngoài.
5. NHIỆT ĐỘ CAO LÀM LỢN GIẢM ĂN, CHẬM TĂNG TRƯỞNG
Khi bị stress nhiệt, lợn thường có xu hướng giảm lượng thức ăn đưa vào cơ thể nhằm hạn chế lượng nhiệt sinh ra trong quá trình tiêu hóa.
Hậu quả có thể bao gồm:
- Giảm ăn, uống nhiều nước
- Tăng trọng kém
- Hiệu quả sử dụng thức ăn giảm
- Lợn mệt mỏi, nằm nhiều
- Dễ phát sinh các vấn đề sức khỏe
- Năng suất sinh sản có thể bị ảnh hưởng ở đàn nái
Nếu tình trạng nóng kéo dài và không được xử lý kịp thời, thiệt hại kinh tế cho trang trại có thể rất đáng kể.
GIẢI PHÁP GIÚP LỢN GIẢM STRESS NHIỆT
Để hỗ trợ đàn lợn vượt qua mùa nóng, người chăn nuôi nên chủ động thực hiện nhiều biện pháp đồng thời thay vì chỉ tập trung vào một yếu tố.
1. ĐẢM BẢO NƯỚC UỐNG SẠCH VÀ ĐẦY ĐỦ
Nước là yếu tố đặc biệt quan trọng trong mùa nóng. Cần kiểm tra thường xuyên:
- Lượng nước cung cấp
- Lưu lượng núm uống
- Chất lượng và độ sạch của nước
- Đường ống có bị tắc hay không
Lợn phải luôn có khả năng tiếp cận nguồn nước sạch, đặc biệt trong những thời điểm nhiệt độ tăng cao.
2. TĂNG CƯỜNG THÔNG GIÓ
Kiểm tra hệ thống quạt, cửa thông gió và luồng khí trong chuồng.
Mục tiêu là giúp không khí nóng và hơi ẩm được đưa ra ngoài, đồng thời tạo sự lưu thông không khí phù hợp cho đàn lợn.
3. GIẢM NHIỆT CHUỒNG NUÔI
Tùy điều kiện trang trại, có thể kết hợp:
- Quạt thông gió
- Hệ thống làm mát
- Tấm cooling pad
- Phun sương/làm mát phù hợp
- Che chắn khu vực bị ánh nắng chiếu trực tiếp
Lưu ý: nếu sử dụng hệ thống phun nước hoặc phun sương, cần kiểm soát độ ẩm để tránh tình trạng chuồng vừa nóng vừa ẩm.
4. BỔ SUNG DINH DƯỠNG VÀ ĐIỆN GIẢI PHÙ HỢP
Trong điều kiện stress nhiệt, lợn có thể mất nhiều nước và chất điện giải. Vì vậy, tùy từng đối tượng và tình trạng đàn, người chăn nuôi có thể cân nhắc sử dụng điện giải, vitamin và các sản phẩm hỗ trợ chống stress nhiệt theo hướng dẫn chuyên môn.
Đặc biệt cần chú ý đến đàn nái mang thai, nái nuôi con và lợn có sức khỏe yếu vì đây là những nhóm dễ chịu tác động của nhiệt độ cao.
Combo Tăng Lực+ Điện Giải.
NHẬN BIẾT SỚM STRESS NHIỆT Ở LỢN
Người chăn nuôi nên đặc biệt chú ý khi đàn lợn xuất hiện các dấu hiệu:
Thở nhanh – há miệng – nằm duỗi – uống nước nhiều – giảm ăn – mệt mỏi – tụ đàn tại khu vực mát.
Nếu nhiệt độ tiếp tục tăng, các biểu hiện có thể trở nên nghiêm trọng hơn.
Cần chủ động chống nóng ngay từ đầu luôn tốt hơn việc chờ đàn lợn có biểu hiện rõ ràng mới xử lý.