Bệnh nấm là một trong những vấn đề thường gặp trong chăn nuôi gia cầm, đặc biệt khi chuồng nuôi có độ ẩm cao, vệ sinh kém hoặc thức ăn, nguồn nước bị nhiễm nấm mốc. Nếu không phát hiện và xử lý kịp thời, bệnh có thể khiến gia cầm suy giảm sức khỏe, chậm lớn, giảm năng suất và làm tăng tỷ lệ hao hụt trong đàn.
1. Bệnh nấm trên gia cầm là gì?
Bệnh nấm trên gia cầm là tình trạng gia cầm bị nhiễm các loại nấm gây bệnh, thường phát triển mạnh trong điều kiện chuồng trại ẩm thấp, thông thoáng kém hoặc sử dụng thức ăn bị mốc.
Một số dạng bệnh nấm thường gặp gồm nấm đường hô hấp, nấm phổi và nấm ngoài da. Trong đó, nhiễm nấm do Aspergillus là một vấn đề đáng lưu ý ở gia cầm.
2. Triệu chứng thường gặp
Tùy vào vị trí và mức độ nhiễm nấm, gia cầm có thể xuất hiện nhiều biểu hiện khác nhau.
Nấm đường hô hấp, nấm phổi
Gia cầm có thể xuất hiện:
- Khò khè, khó thở.
- Thở nhanh hoặc có biểu hiện khó khăn khi hô hấp.
- Giảm ăn, suy nhược, chậm lớn.
- Đối với trường hợp nặng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tỷ lệ sống của đàn.
- Có thể xuất hiện các tổn thương dạng nốt hoặc mảng nấm ở phổi, khí quản.
Aspergillosis (bệnh do nấm Aspergillus) là một trong những bệnh nấm hô hấp thường được ghi nhận ở gia cầm, đặc biệt khi gia cầm tiếp xúc với nguồn thức ăn, chất độn chuồng hoặc môi trường có nhiều bào tử nấm.
Nấm ngoài da
Một số biểu hiện có thể quan sát thấy:
- Rụng lông bất thường.
- Da có vảy hoặc tổn thương.
- Gia cầm có biểu hiện ngứa, khó chịu.
- Vùng da tổn thương có thể lan rộng nếu điều kiện môi trường thuận lợi cho nấm phát triển.
Khi đàn xuất hiện các triệu chứng trên, người chăn nuôi cần theo dõi sát và phân biệt bệnh nấm với các bệnh hô hấp, bệnh ngoài da hoặc bệnh truyền nhiễm khác.
3. Nguyên nhân khiến gia cầm dễ mắc bệnh nấm
Chuồng nuôi ẩm ướt, bẩn
Độ ẩm cao, chất độn chuồng lâu ngày không được thay và phân tích tụ tạo điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển.
Thức ăn hoặc nước uống bị nhiễm nấm mốc
Thức ăn bảo quản không đúng cách, bị ẩm hoặc mốc có thể trở thành nguồn phơi nhiễm nấm. Vì vậy, cần kiểm tra chất lượng thức ăn thường xuyên và loại bỏ ngay thức ăn có dấu hiệu bất thường.
Mật độ nuôi quá cao
Nuôi gia cầm với mật độ quá dày làm tăng lượng phân, hơi ẩm và khí độc trong chuồng, đồng thời khiến chuồng khó thông thoáng. Đây cũng là yếu tố làm gia cầm dễ suy giảm sức đề kháng.
Thông khí trong chuồng kém
Chuồng kín, bí, không đảm bảo lưu thông không khí khiến độ ẩm và các chất ô nhiễm tích tụ, tạo môi trường thuận lợi cho nhiều tác nhân gây bệnh phát triển.
Chim hoang dã và động vật mang mầm bệnh
Chim hoang dã, chuột và một số động vật khác có thể mang theo mầm bệnh hoặc làm nhiễm bẩn thức ăn, nước uống và môi trường chăn nuôi.
4. Cách phòng bệnh nấm cho gia cầm
Phòng bệnh luôn là giải pháp quan trọng để hạn chế thiệt hại do bệnh nấm gây ra.
Vệ sinh chuồng trại thường xuyên
- Dọn phân và chất độn chuồng định kỳ.
- Giữ nền chuồng khô ráo.
- Vệ sinh máng ăn, máng uống.
- Thực hiện sát trùng chuồng trại theo quy trình phù hợp.
Kiểm soát độ ẩm và thông thoáng
Đảm bảo chuồng có hệ thống thông gió phù hợp, hạn chế tình trạng đọng nước và ẩm ướt. Đặc biệt cần chú ý vào thời điểm thời tiết mưa nhiều hoặc độ ẩm môi trường cao.
Sử dụng thức ăn và nguồn nước sạch
Không sử dụng thức ăn có dấu hiệu mốc, đổi màu hoặc có mùi bất thường. Thức ăn cần được bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh tiếp xúc trực tiếp với nền chuồng.
Nước uống cũng cần sạch và được thay, vệ sinh hệ thống cấp nước thường xuyên.
Điều chỉnh mật độ nuôi
Không nên nuôi gia cầm với mật độ quá cao. Mật độ phù hợp giúp đàn có không gian sinh hoạt tốt hơn, giảm độ ẩm và cải thiện khả năng thông thoáng trong chuồng.
Tăng cường chăm sóc và sức khỏe đàn
Đảm bảo khẩu phần dinh dưỡng đầy đủ, bổ sung vitamin và khoáng chất khi cần thiết theo hướng dẫn chuyên môn để hỗ trợ sức khỏe và khả năng đáp ứng của đàn.
5. Khi gia cầm có dấu hiệu nghi mắc bệnh nấm cần làm gì?
Khi phát hiện gia cầm có biểu hiện khò khè, khó thở, suy yếu, tổn thương phổi hoặc các dấu hiệu bất thường trên da, người chăn nuôi nên nhanh chóng kiểm tra lại điều kiện chuồng nuôi, thức ăn, nước uống và chất độn chuồng.
Đồng thời, cần cách ly những con có biểu hiện bệnh, hạn chế nguy cơ làm ô nhiễm môi trường và theo dõi các cá thể còn lại trong đàn.
Việc sử dụng thuốc điều trị nấm cần căn cứ vào nguyên nhân, mức độ bệnh và chẩn đoán của bác sĩ thú y. Một số thuốc kháng nấm có thể được sử dụng trong điều trị, nhưng cần lựa chọn và sử dụng đúng chỉ định, liều lượng và thời gian.
Không nên tự ý dùng thuốc hoặc phối hợp nhiều loại thuốc khi chưa xác định rõ nguyên nhân, bởi các bệnh hô hấp ở gia cầm có thể có biểu hiện tương tự nhau nhưng nguyên nhân hoàn toàn khác nhau.
Phác Đồ của Hoa Sen Vet:
Sử dụng thuốc đặc trị Nấm Flucoxy Hs-01
Bổ sung điện giải + Tăng lực phục hồi cho đàn